Christmas Fimnak: Na Fimnak Nih Khrih He An Naih Ter Maw? (Matthai 2: 1-12)

Kan Baibal chungah theihfianh a harmi thil tampi an um. Jesuh Khrih chuahnak kong he pehtlai in mifim hna tuanbia hi pakhat ah aa tel ve. Kan ngakchiat lio Church School kan rak kai thok in an kong le thil sining cu a kan cawnpiak i kan theih tuk ko nain hi mifim hna kong ah leh a har ngaimi thil tampi an rak um-Pazeizat dah an si? Khuazei in dah an rat, Zeicandah an rauh? Jesuh Khrih chuahnak kong he pehtlai in Baibal chungah khuaruahhar ngai in an hung lang i khuaruahhar ngai in an lo ṭhan. Sihmanhseh thil pakhat kan fian khawhmi cu, chankhat hnu chankhat sermi minung nih Jesuh Khrih cu pehzulh in kan kawl tikah mifimmi kan karh chin; kan tam chin thluahmah ti hi a si. Na fimnak nih Khrih he an naih ter maw? Mifim hna tuanbia chungin kan cawn khawhmi thil Pathum in kan zoh lai.

  1. Mifim Hna Khual Lam hi ZUMHNAK ruangah asi

“Judah siangpahrang a si lai dingmi ngakchia a chuakmi cu khuazei ahdah a um? A Arfi nichuahlei in a chuah kha kan hmuh…” 

Nuam ngai tein anmah hmunhma, mah le Inn le lo chung teah a ṭhu i khua a sa ko mi, minung kha ṭih a nung taktakmi khuallam kal/zawh dingah zei nih dah a lem hna? Dawtnak nih maw? Rumnak nih maw? Fimnak nih maw? Thiamnak nih maw? An si kho ko. Sihmanhsehlaw, mifim hna an tuahsernak hi ZUMHNAK ruangah a si bik lai, tiin zumh a si. Judah siangpahrang a si lai dingmi ngakchia a chuakmi cu khuazei ahdah a um? an ti tikah zeitluk in dah hngalh duhnak aa telmi biahalnak dah asi! An bia ah- Ngakchia a chuakmi cu– tiah Jesuh chuahnak kongah Lunghrinnak an ngeih lo zia kha a lang i an biahalnak cu- Khuazei ahdah a um?– ti asi. Arfi an hmuh-Jesuh chuahnak tette-Arfi- cu a tak a si! Khuazei ahdah a um an ti. “An zumh bakmi cu Naute A Nung ko,” atu hi hmun khatkhat ah a um ko ti kha a si. Cu lio ah an nun nih a duh bikmi le an herhmi dihlak cu kal in naute kawl a si. Tinhmi ṭha tein an ngeih. Cucu Naute Kawl ding kha asi. Cu Naute hmuhkhawhnak ding caah zeizong vialte kaltak in ṭihphannak in a khatmi, an kal ballonak khuallam i va kal ding kha an duh tuk, an ngamh tuk i, an i thim. An caah hmun him a si komi an inn le an lo kha Siangpahrang, Jesuh kawlnak ding caah cun kaltak an sian tuk.

An innpa hna nih zeitindah an ti hna hnga tihi ruah awk a um ngai. Khual ma nan tlawn hnik? an ti hna lai. Khuazei ah nan kal lai? An ti hna tikah, Khuazeiset kan kal lai ti kan thei lo, ti a si lai. Zeitlukdah a hlat? kan thei ṭhiamṭhiam lo. Zeican dah nan va rauh lai? Kan thei ṭhiamṭhiam lo, tiin an hei chim hnga. Mifim hna caah hngalh lomi ngakchia, Naute nih thil tamtuk a tuah lo maw?

A fiang lomi kha ton awk ah, Inn le lo, khua le ram, chungkhar sahlawh, chuahkehnak khua kha kaltak in phanh bal lonak hmun, khuazei a si zong theih lomi, zeican a rauh lai le zeilam a si lai zong thei loin, ṭih a nung ngai mi khuallam kal ding i lung awṭawm lo tein i thawh ko cu- minung mit in zoh ah cun “Hruh” a si ko. Mifim hna cu an hrut maw? Misual an si maw? An lung a fim ti lo maw? An hrut lo, misual an si lo, an lung zong a fim ko- an nunnak lam a hruaitu le hi thil khuaruahhar a tuah ngam tertu cu ZUMHNAK tu a rak si. Zumhnak kan ngeih lo cun Khrih kan tong kho lai lo. 

Pathian kawlnak khuallam paoh ah ZUMHNAK aa tel zungzal. Zumhnak loin Pathian lungton khawh a si lo. Zeiruangah? Hebrew 11:6, “Ahohmanh nih zumhnak loin Pathian lung ton khawh a si lo; zeicahtiah Pathian a fuhmi paohpaoh nih cun, Pathian cu a um i Amah a kawlmi cu laksawng a pek hna, ti kha an zumh awk a herh.” Zumhnak a ngeimi minung hna cu tuanbia chung ah hin, an theih lomi thil tuah ding ah atu le atu hneksak an si lengmang i an tuah lengmang tawnnak kan hmuh…

  • Mifim Hna Khuallam hi Pathian Biak duh ruangah a si

Mifim hna nih hi khualtlawnnak lam cung i an van i thawh bak ah a rak ummi hmuitinh pakhat cu PATHIAN BIAK DING a si. Sui le Frankinsen zihmui le Mura zihmui hna cu Pathian pek awk ah an i ken. Laksawng an i kennak nih a langhtermi cu an khual tlawnnak ah an i tinhmi hi Pathian biak awk a sinak kha a si. An laksawng nih hmelchunhnak an ngeih. Sui nih Rumnak, Fankinsen cu Pathian biaknak ah hman tawnmi sinak a si. A kan cawnpiakmi cu Jesus Pathian fapa a sinak kha asi i, Mura zihmui cu mithi ruak thut lonak ah hmanmi a si caah; a sawhmi cu Jesus cu misual kan ca i raithawi dingmi meiceu- a sinak kha a langhter, tiah Bible thiam nih an ti. Pathian an biaknak ah laksawng lawng siloin thildang tampi an um rih. Pathian biaknak ah Raithawinak/Pekchanhnak aa tel peng. Mifim hna nih an zeidah an pek?

Mifim hna nih Pathian biak awk ah an pekchanhmi thil dang an um len rih. An mipum in Pathian biak awk ah khuallam an kal. Hilio chan ah khual kal timi cu a fawi lo i a nuamh lo caan a rak si. Ral tampi an tong kho. Mifim hna nih lawm tein mah inn le lo teah um khawhnak vialte kha Pathian biak awk caah cun an kal tak dih. An chungkhar, an khuaram, an inn lo le an hawikom vialte kha Pathian biakawk ah an kal tak dih (Pathian biak awk ah kan chungkhar le kan hawikom philh i kaltak kha a kan cawnpiakmi cu a si lo…) 

Rome 12:1, “Cucaah ka u le ka nau hna Pathian nih a kan zaangfahnak a ngan mi ruang ah hin, Pathian sinah a nung in pekchanhmi raithawinak bantukin i pe tuah u: a rian ah aa pumpemi le cohlan awk tlakmi si tuah u; cucu biaknak taktak Pathian nan pek awk biaknak cu a si” A ti. Anung in pekmi raithawinak bantuk; aa pumpemi nun le cohlan awk tlak in ipek hi Biaknak taktak, Pathian kan pek awk biaknak a sinak kong kha kan hmuh.

Biaknak Taktak ahcun Raithawinak, ipekchanhnak aa tel zungzal. Pekchanhnak tel loin Pathian biak khawh a si lo. A nganbikmi Raithawinak, Pathian kan pek khawh mi cu -KAN MAH- mipum, thinlung ruahnak, ngeihchiah chawva dihlak hi an si.  Kei cu Pathian zeihmanh ka pe lo tiah nan ti men lai. Sihmanhsehlaw, nan/kan pek kan ti khawh. Kan i pumh tikah, kan pum kha amah kan pek a si. Kan caan kan pek… COVID zawtnak pulrai ruangah Biakinn ah kan phan kho lo nain mah le inn cio ah Zoom le Social Media Dangdang hmang in Amah kan biak khawh ṭhiamṭhiam ko-Anung in pekmi raithawinak bantuk in kan i pek a si, Pathian aa lawm. Pathian biak awk ah na tuah mi thil vialte kha a mah Pathian na pekmi raithawinak an si. Pathian nih a duhbikmi raithawinak cu zeidah a si ti kha kan fian a hau.

Pathian nih a duhbikmi raithawinak cu KEIMAH ka si ti kan fian kha a si. Pathian nih raithawinak caah kan sin in a duhmi cu, KAN THINLUNG, kan DUHNAK- hna hi an si. Bia kan i hal dingmi hna cu: Pathian pek ka duhmi hi zeidah asi? Pathian biak awk ah thlarau khuallam cung ah kal ka duh maw? Hi bantuk harnak caan lio ah Pathian biak awk ah lam na kawl maw? Pathain ka kawl maw? Kan sining dihlak Pathian pek kan duh maw? Jesuh a kawlmi Mifim hna lak ah hin- KAN I TEL VE MAW? Mifim hna cu Pathian Biak lawng kha an nun nih a duh i, an sining, an chawva, an inn lo le an chungkhar, an khuaram vialte kha kaltak in Pathian biak an ngamh caah Bible nih mifim a ti hna nak a si.  Amah biak awk ah kan fim ve maw? 

  • Mifim hna Khuallam ah a cangmi thil pakhat cu THLENNAK a si

Caang 12 nak zohtikah, “Pathian nih an mang ah Herod sin i kir ti lo ding khan a chimh hna i cucaah lam dang in an ram ah khan an kir,” Lamdang in an kirnak kan hmuh.

Mifim hna nunnak ah Mi lungthin a la ngaimi thil pakhat cu: Jesuh an biak hnu ahcun an ratnak lamhlun, lam ṭhing khan an kir ṭhan kho ti lo. Minung kan nunnak zong ah Pathian he kan iton ahcun kan nun ning aa dang, aa thleng. Kan nun tawn ning he aa khat kho ti lo. Pathian le kan minung sining nih a duhmi kha an va tong i Pathian nih amah duhning in a rak thlen. Cu thlennak nih cun kanmah kha a kan thlen ṭhan ve tawn. Pathian he iton tik paoh ah hin THLENNAK  hi a chuak.

Genesis chungah Jocob cu Pathian he an ipaihnak, pathian he an itonnak kong kan hmuh.  Gen. 28:21, “Ka pa inn ah him tein ka kir ṭhan ahcun nangmah cu ka Pathian na si lai.”  Jacob zong Pathian he an iton hnu ah a thih tiang, a nun hlun ning in a nung ṭhan ti lo.  A nun aa thleng! 

A tuhi Christmas caan, Mifim hna tuanbia kan theih lio caan asi. Zeiruangah Mifim an si? Zeicatiah, ZUMHNAK an ngei, PATHIAN an kawl, Pathian ton awk ah an ngeihmi vialte kaltak an ngamh i an sian; An zulhmi lam AN THLEN. Hi thil vialte an NUNNAK ah a can cu, ngakchia Jesuh ruangah a si. Nang le kei kan nunnak ah Thlennak kan kawl ve maw? Tukum COVID zawtnak pulrai lio Christmas ah Jesuh kan kawl ahcun kan nunnak cu aa thleng ve hrimhrim lai. Kan nunnak ah a um tawnmi thil sining vialte an i thleng lai. Jesuh a chuak, Lung awṭawm lo tein, Amah biak awk ah kan tlaihchanmi vawlei thil, suingun chawva vialte le kan inchungkhar, sahlawh rualchan vialte kha kaltak in, Mifim hna bantukin Ngakchia Jesuh kawl ve cang u sih. Kan nunnak ah Christmas Fimnak tlung sehlaw, thlennak a um khawh nakhnga Fimnak petu Pathian nih thluachuah kan pek piak ko seh! Merry Christmas to you all! 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s